Lotte van den Boom en Michelle Hogendoorn zijn (oud) voorzitter en vicevoorzitter van Jonge Atlantici
Een bekend militair gezegde luidt dat generaals zich altijd voorbereiden op de vorige oorlog. De vraag is of wij hetzelfde doen. Wie slim is en de uitdagingen van morgen wil begrijpen, kan niet langer uitsluitend vertrouwen op de denkbeelden van gisteren. De echte uitdaging ligt daarom niet langer in het herkennen van geopolitieke verschuivingen, maar in de bereidheid om er lessen uit te trekken. Dit zijn de vier lessen die wij willen meenemen en doorgeven.
Les 1: Vrede is een opgave, geen uitgangspunt.
Oorlog is van alle tijden. Een pijnlijke veronderstelling, maar een stukje wereldgeschiedenis leert ons dat er nooit een generatie is geweest die geen oorlog heeft gekend. Dat maakt het een inherent fenomeen van het menselijk bestaan. Hoewel de schijnveiligheid van een militair bondgenootschap, trans-Atlantische afhankelijkheid en onderlinge economische verwevenheid voor een geopolitieke vakantie hebben gezorgd, groeit de jonge generatie op in een wereld waarin macht en conflict weer centraal staan. Het interventionistische buitenlandbeleid van Donald Trump vormt dan ook geen breuk met de geschiedenis, maar herinnert eraan dat de internationale orde uiteindelijk nog steeds wordt gestuurd door dezelfde krachten die haar altijd hebben gevormd: macht, belangen en het streven naar veiligheid. Waar eerdere generaties vrede als uitgangspunt konden beschouwen, beschouwt de huidige generatie haar als een opgave.
Les 2: We hadden beter moeten weten.
Hoewel vaak wordt verkondigd dat we Donald Trump serieus, maar niet letterlijk moeten nemen, is het maar de vraag of we ons eigen credo wel hebben gevolgd. Keer op keer werd met schrik en verbazing gereageerd op ontwikkelingen uit het Witte Huis, terwijl Trumps beleid doorgaans overeenkwam met zijn retoriek. Toen hij aankondigde importtarieven te verhogen, deed hij dat.
Toen hij stelde dat Europa meer verantwoordelijkheid moest nemen voor zijn eigen veiligheid, verminderde hij de Amerikaanse steun aan Oekraïne en eiste hij dat NAVO-bondgenoten meer gingen investeren in hun defensie. En toen hij beloofde Iran onder maximale druk te zetten, stortte hij het Midden-Oosten en de rest van de wereld in verdere escalatie. Toch bleef Europa wensdenken, in de hoop een weg te vinden in Trumps strategische ambiguïteit. Pas recent lijken Haagse geopolitieke kringen te erkennen dat we te lang zijn blijven spreken van een ‘wake-up-call’ – ondertussen zouden we immers al wakker moeten zijn.
Les 3: Realisme boven nostalgie
De visie van jongeren op de trans-Atlantische relatie sluit beter aan op de werkelijkheid dan de vaak idealistische en nostalgische blik van generaties boven ons. Eerdere generaties grepen te pas en te onpas terug op de leus “nooit meer” om zowel mogelijk als bestaand geweld te bagatelliseren. Zelden heeft een generatie de littekens van een wereldoorlog zo diep in haar collectieve geheugen gedragen, terwijl zij tegelijkertijd de harde realiteit van conflict steeds leek te vergeten. Zo veranderde het morele kompas langzaam in een paradox: Wat ooit bedoeld was als een waarschuwing tegen oorlog, werd steeds vaker een excuus om de werkelijkheid van conflict te ontkennen.
Toch hebben ontwikkelingen op het geopolitieke toneel tot een overtuigende trendbreuk met voorgaande generaties geleid. Waar tegelijkertijd standvastig wordt vastgehouden aan de trans-Atlantische relatie met de overburen, zien steeds meer jongeren dat deze relatie ‘ons’ maar weinig heeft gediend. Mensen raken immers gehecht aan de wereld zoals zij die hebben leren kennen, misschien is dat van alle generaties. Toch is het alles behalve een excuus om nostalgie te verwarren met strategisch inzicht.
Les 4: Veiligheid vraagt om dialoog tussen generaties
Veiligheid beperkt zich vandaag de dag niet langer tot het militaire domein. Cyberaanvallen, desinformatie, economische afhankelijkheden en hybride dreigingen vervagen de grens tussen oorlog en vrede. Veiligheid raakt alle aspecten van de samenleving. Juist daarom is de stem van jongeren van belang. Wij zijn opgegroeid in een wereld waarin de grenzen tussen fysieke en digitale veiligheid, tussen economie en geopolitiek, en tussen binnenlandse en buitenlandse dreigingen steeds verder zijn vervaagd. Waar oudere generaties de opkomst van deze nieuwe realiteit hebben meegemaakt, hebben jongeren haar altijd gekend.
Het jongerenperspectief vormt geen alternatief voor bestaande inzichten, maar een noodzakelijke aanvulling daarop. Niet de tegenstelling tussen generaties, maar de dialoog tussen generaties vormt daarom onze grootste strategische kracht. Alleen door die perspectieven te verbinden, kunnen we het hoofd bieden aan de complexe veiligheidsuitdagingen van de 21e eeuw.
